Հայաստանի կառավարությունը վերջերս ընդունեց որոշում, որը նախատեսում է նոր մոտեցում դպրոցների ֆինանսավորման մեջ։ Գործող կարգը փորձում է միաժամանակ խրախուսել բարձր կատարողական ունեցող դպրոցներին և աջակցել ցածր կատարողական ունեցողներին՝ լրացուցիչ միջոցներ տրամադրելով։ Միջոցը մտնում է ուժի մեջ 2026 թվականի հունվարի 1-ից, իսկ ֆինանսավորում նախատեսվում է 2027-ից։
Որոշման նպատակը պարզ է. խրախուսել այն դպրոցներին, որոնք ցուցաբերել են լավագույն արդյունքներ, և աջակցել այն դպրոցներին, որոնք առայժմ չեն կարողացել հասնել ցանկալի մակարդակի։ Խրախուսվող դպրոցները կստանան հնարավորություն բարելավել ենթակառուցվածքը, ներդնել նորարարական ծրագրեր և զարգացնել ուսուցման մեթոդները, մինչդեռ ցածր կատարողական ունեցող դպրոցները կստանան աջակցություն ուսուցիչների վերապատրաստման, ծրագրերի բարելավման և ընդհանուր կարողությունների ամրապնդման համար։
Իրականացման մեխանիզմը նաև ներառում է դպրոցների աշխատանքի գնահատման չափանիշներ և մոնիթորինգ, ինչը միանշանակ քայլ է դեպի կրթական համակարգի թափանցիկություն և հաշվետվողականություն։ Ըստ որոշ փորձագետների՝ սա կարող է մեծապես բարձրացնել դպրոցի գործունեության որակը և ստեղծել նոր մրցակցային միջավայր՝ երեխաների համար լավագույն կրթության ապահովման նպատակով։
Սակայն, միաժամանակ, որոշումը պարունակում է ռիսկեր։ Ֆինանսավորման աղբյուրներն ու կոնկրետ չափերը չեն հստակեցված, ինչը կարող է ազդեցություն ունենալ ծրագրի արդյունավետության վրա։ Տարածքային անհավասարությունը ևս վտանգ է. հեռավոր համայնքների դպրոցները, որտեղ ենթակառուցվածքները թույլ են, կարող են չստանալ բավարար աջակցություն և չկարողանալ բավարարել գնահատման չափանիշները։ Նման իրավիճակում ռիսկ կա, որ դպրոցները կենտրոնանան միայն ցուցանիշների բավարարմանը՝ իրական որակական բարելավումը երկրորդ պլան մղելով։
Ամփոփելով՝ կարելի է ասել, որ որոշումը խոստումնալից է և ներառում է որակական նոր մոտեցումներ՝ խրախուսման և աջակցության համակարգի ներդրմամբ։ Սակայն դրա իրական հաջողությունը կախված է հստակ մեխանիզմների, ֆինանսավորման պարզության, տարածքային հավասարության և դպրոցների պատրաստվածությունից։ Հակառակ դեպքում, սա կարող է մնալ միայն թղթային բարեփոխում, որը ցույց է տալիս նպատակները, բայց դեռ չի արտահայտվում իրական փոփոխություններով դպրոցի և աշակերտների կյանքում։
