Ավարտելով 2025 թվականը՝ ՀՀ կառավարությունն առանձնացրեց մոտ 3.5 միլիարդ դրամ պետական լրացուցիչ վճարներ՝ պետական ծառայողների համար՝ այդ թվում՝ բարձր պաշտոնյաների եւ պետական մարմինների աշխատակիցների խրախուսման համար: Փաստացի գումարը 2026-ի հունվարին դառնում է հանրային ուշադրության եւ քաղաքական քննադատի կենտրոնում:
Պարգևավճարների չափը, ըստ ԶԼՄ-ների հրապարակումների, մի քանի միլիոն դրամ է յուրաքանչյուր բարձր պաշտոնյայի համար՝
նախարարների համար՝ մոտ 6–7 միլիոն դրամ,
նրանց տեղակալների համար՝ 4.5՝ մինչեւ 3 միլիոն դրամ,
բաժնի ղեկավարների համար՝ 2 միլիոն դրամ և այլն։
Այս թվերը մեծ են համեմատած միջին մասնագիտական աշխատավարձերի կամ կենսաթոշակների՝ հատկապես հայաստանյան համատեքստում։
Կառավարությունը պնդում է, որ այդ վճարները պետք է ուժեղացնեն պետական կառավարման արդյունավետությունը, ապահովեն մրցունակություն մասնավոր հատվածի հետ համեմատելու հնարավորությամբ և նվազեցնեն կոռուպցիան: Սակայն մեկ հարց մնում է առանց պատասխան՝ ինչպես է մեծ պարգևավճարը փոխկապակցված աշխատողի իրական արդյունավետության հետ, եթե ոչ բաց, ոչ չափելի հաշվետվության միջոցով։
Օրինակ՝ եթե նախարարներն ու նրանց տեղակալները ստանում են մի քանի միլիոն դրամ պարգևավճար միանգամայն ընդհանուր, բայց ոչ համեմատելի ցուցանիշների հիման վրա, ապա դա կարող է դիտվել որպես երևույթ, որը բավարար չափով անհամաչափ է պետական ծառայության իրական աշխատանքի արդյունքներին։
Ձգտում է արդյո՞ք կառավարությունը փոխել պետական ծառայության մշակույթը:
Մեկ խումբ տեսակետներ՝ պաշտոնական, պնդում են, որ Հայաստանը փորձում է խթանել պրոֆեսիոնալիզմը, շարունակել բարեփոխումները պետական կառավարման ոլորտում եւ բարձրացնել աշխատողների հետաքրքրվածությունը արդյունավետության մեջ:
Այնուամենայնիվ, արդյո՞ք մի խումբ միայն իշխանական պաշտոնյաների, համար վճարված պարգևավճարները իսկապես պայմանավորում են արդյունավետ կառավարում՝ իսկապես հաշվետու, արդարացված ու թափանցիկ մեթոդներով, որից տեսանելի լինի հանրային տնտեսական օգուտը` հարց է, որը դեռ հանրության շրջանում առանց հաստատ եզրահանգման է։
Հանրային արձագանքը՝ անհամաչափության զգացողությունն ու արդարության բացակայությունը
Մարդիկ, հատկապես հասարակական միջավայրում, բազմիցս արտահայտել են հիասթափություն այդ վճարների նկատմամբ, հատկապես երբ համեմատում են դրանք այլ ոլորտների աշխատավարձերի կամ կենսաթոշակների հետ:Իրականում շատերը նկատում են, որ այդ գումարները կարող են միանգամայն այլ նպատակների համար օգտագործվել՝ սոցիալական աջակցություն, առողջապահություն, գիտական ոլորտներ կամ ուսուցիչների աշխատավարձերի բարձրացում։Այս վճարների շուրջ հույզերն ու հանրային դժգոհությունները կարող են ազդել չորրորդ լծակի վրա՝ պետական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության։
