ՀՀ-ում ներդրվող համընդհանուր առողջապահական ապահովագրությունը ներկայացվում է որպես քաղաքացուն պաշտպանող ռեֆորմ։ Սակայն համակարգի ամենախոցելի օղակը դառնում է հենց բուժաշխատողը։
Ապահովագրության շրջանակում սահմանվող բժշկական ծառայությունների սակագները շուկայականից ցածր են։ Դա նշանակում է, որ բժշկական կենտրոնները նույն ծառայության դիմաց ստանալու են ավելի քիչ գումար, իսկ այդ տարբերությունը ուղղակիորեն փոխանցվում է բժշկի աշխատանքի վրա։
Միաժամանակ ապահովագրությունը մեծացնում է պահանջարկը․ մարդիկ ավելի հաճախ են դիմելու բժշկի, ավելի շատ են օգտվելու խորհրդատվություններից և հետազոտություններից։ Բայց բժիշկի աշխատանքի դիմաց վճարվող գումարը չի աճում։ Արդյունքում բժիշկը ստիպված է ավելի շատ աշխատել՝ նույն կամ ավելի ցածր վարձատրության դիմաց։
Այս մոդելը բերում է մի շարք կանխատեսելի հետևանքների․
ավելանում է աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը,
կրճատվում է հիվանդի հետ անցկացվող ժամանակը,
աճում է հոգնածությունն ու մասնագիտական հյուծումը (burnout),
նվազում է աշխատանքի որակը և մասնագիտական պատասխանատվության զգացումը։
Բուժաշխատողի աշխատանքը բարձր կենտրոնացում, ժամանակ և հոգեբանական կայունություն պահանջող գործունեություն է։ Երբ այդ աշխատանքը համակարգային մակարդակով թերագնահատվում է, բժիշկը դադարում է ընկալվել որպես բարձրարժեք մասնագետ և վերածվում է «ծառայություն մատուցողի»։
Երկարաժամկետ հեռանկարում սա հանգեցնում է մասնագետների արտահոսքի, մասնագիտության գրավչության անկման և բուժօգնության որակի նվազման։ Համակարգը, որը կառուցվում է բուժաշխատողի հյուծման հաշվին, չի կարող լինել կայուն։
Եզրահանգում
Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրությունը կարող է աշխատել միայն այն դեպքում, եթե բուժաշխատողի աշխատանքը արժևորվում է իրական արժեքով։ Հակառակ դեպքում մենք կունենանք ավելի շատ դիմումներ, բայց ավելի հոգնած բժիշկներ, և դա գին է, որը առողջապահական համակարգը չի կարող իրեն թույլ տալ։
