Հայաստանում հաստատված «հոնկոնգյան գրիպի» (A/H3N2) առաջին դեպքը առողջապահական համակարգի համար դարձավ վաղ ազդանշան․ շրջանառության մեկնարկը արդեն կայացած փաստ է։ Իսկ այս ենթատեսակը հայտնի է իր արագ տարածմամբ և ծանր ելքով, հատկապես տարեցների ու քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող քաղաքացիների համար։
Ավելի վտանգավոր ենթատեսակ՝ ավելի թույլ պատրաստվածություն
H3N2-ը համարվում է ամենաագրեսիվ գրիպային շտամներից մեկը։ Միջազգային տվյալները ցույց են տալիս, որ այն արագ տարածվում է և առաջացնում է բարձր հոսպիտալացումներ։ Հայաստանում նման սցենարը կարող է լրջորեն ծանրաբեռնել հիվանդանոցները՝ հատկապես մարզերում, որտեղ բժշկական ռեսուրսները տարիներ շարունակ մնում են նվազ։
Հարց է առաջանում՝ պետությունն ի՞նչ գործողություններ է ձեռնարկում։ Այս պահին հանրությունը փաստացի տեղեկացված չէ՝
քանի դեպք է շրջանառվում,
որտե՞ղ է արձանագրվելու աճ,
ինչպիսի՞ կանխատեսումներ ունի նախարարությունը։
Տվյալների բացակայությունը կամ դանդաղ հրապարակումը թուլացնում է կանխարգելիչ քաղաքականությունը և նվազեցնում հանրային վստահությունը։ Առողջապահական քաղաքականությունը չի կարող կառավարվել «մութ սենյակում», որտեղ գլխավոր ցուցիչը հոսպիտալացումների փաստն է, այլ ոչ կանխատեսվող գրաֆիկները։
Պատվաստումների ցածր մակարդակը կարող է արժենալ շատ թանկ
Դեպքի հաստատումը պետք է անմիջապես առաջ բերեր առավել հստակ հաղորդագրություններ պատվաստման կարևորության մասին։ Բայց մինչ այժմ այն չկա։ Գրիպի դեմ պատվաստումների ծածկույթը Հայաստանում շարունակում է մնալ վտանգ ներկայացնող ցածր՝ հատկապես ռիսկային խմբերում։
Այս պայմաններում հնարավոր է՝ համաճարակային ալիքը բռնկվի շատ ավելի արագ, քան համակարգը կկարողանա արձագանքել։
Սոցիալական ռիսկերն անտեսելը՝ քաղաքական սխալ
Եթե տարածումը արագանա, կվտանգվի ոչ միայն առողջապահական համակարգի կայունությունը, այլև սոցիալական ոլորտը․
աշխատունակության անկում,
դպրոցների ու մանկապարտեզների աշխատանքի խափանում,
հիվանդանոցային գերծանրաբեռնվածություն։
Այս ամենը անխուսափելիորեն կվերածվի նաև քաղաքական ճնշման, քանի որ հանրությունը կպահանջի պարզ պատասխաններ՝ ինչո՞ւ կանխարգելումը չի իրականացվել ժամանակին։
Եզրահանգում
H3N2-ի թափանցումը Հայաստանին կրկին հիշեցնում է՝ առողջապահական քաղաքականությունը չի կարող լինել ռեակտիվ։ Վիրուսի հնարավոր լայն տարածումը պահանջում է՝
ռիսկերի արագ գնահատում,
տվյալների հրապարակման թափանցիկություն,
պատվաստումների ուժեղ քարոզ,
մարզային բուժկենտրոնների պատրաստվածության բարձրացում։
Այսօր առողջապահական համակարգը կանգնած է հերթական քննության առաջ։
Եվ այս անգամ այն չի տալիս միայն առողջապահական, այլ նաև քաղաքական պատասխան՝ պատրաստ է պետությունը, թե ոչ։
